Biết sức khỏe của bạn qua vị trí mụn mọc

Làn da về cơ bản chính là một tấm bảng ghi rõ những gì đang diễn ra bên trong cơ thể bạn. Vì những nốt mụn thường không tự nhiên mọc lên, vị trí có mụn có thể gửi thông điệp rõ ràng về sức khỏe và yếu tố vệ sinh của bạn, theo chuyên gia da liễu Joshua Zeichner, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu về bệnh da liễu và mỹ phẩm, tại phòng khám da liễu, Bệnh viện Mt. Sinai ở thành phố New York (Mỹ).

Với những hướng dẫn dưới đây, bạn hiểu đúng thủ phạm gây mụn từ đó tìm ra cách tránh chúng.

Mụn mọc ở cằm, quai hàm hay cổ

Thủ phạm: Chu kỳ kinh nguyệt của bạn. Các hoóc môn như testosterone thay đổi lên xuống trong suốt chu kỳ nguyệt san của bạn khiến các tuyến sản xuất nhiều dầu hơn, gây hậu quả cuối cùng là làm tắc lỗ chân lông, nổi mụn. 

Cách ngăn ngừa: Hãy bắt đầu điều trị từ tuần trước khi có "đèn đỏ": Nếu bạn thường sử dụng sữa rửa mặt có thành phần chống mụn như benzoyl peroxide hay salicylic acid, hãy nhớ áp dụng với cả vùng cổ, cằm và những vùng còn lại trên mặt. Bạn không thể đoán chính xác mụn sẽ mọc ở chỗ nào nên để an toàn, hãy làm sạch và ngừa mụn trước ở tất cả các khu vực này. Nếu như bạn nổi nhiều mụn xấu vào cùng một thời điểm mỗi tháng, nên đi khám bác sĩ da liễu và có thể được kê các cách điều trị như thuốc tránh thai hay các liệu pháp hoóc môn khác để điều chỉnh nội tiết, ngăn ngừa sự bùng phát dẫn đến mụn.

Những vị trí dễ nổi mụn trên mặt bạn. Ảnh: Cosmopolitan.com.

Mụn trên mũi và trán

Thủ phạm: Stress. Bác sĩ Zeichner cho biết, phản ứng chống lại stress của bạn hay gặp nhất là nổi một loạt mụn ở vùng chữ T trên mặt. Khi căng thẳng, cơ thể bạn giải phóng adrenaline - chất có thể làm tăng việc sản xuất dầu và tăng khả năng mọc mụn.

Cách ngăn ngừa: Khi stress tấn công hay trong thời điểm bạn biết chắc mình sẽ phải đối mặt với một tuần làm việc, học tập căng thẳng, hãy áp dụng sản phẩm ngăn ngừa và trị mụn cho vùng này hay toàn bộ gương mặt.

Mụn mọc dọc đường chân tóc

Thủ phạm: Sản phẩm chăm sóc tóc của bạn quá nhờn. Trừ phi bạn muốn có mái tóc trông thật mướt, bóng nhẫy, tốt hơn là nên hạn chế sử dụng những sản phẩm như sáp thơm bôi tóc ở gần đường chân tóc. Ngay cả khi thoa sản phẩm chăm sóc tóc lên những vùng khác và sau đó chạm vào đường chân tóc, đánh rối chân tóc hay làm mượt một mớ tóc tơ dễ bung, bạn cũng có thể làm bít lỗ chân lông.

Cách ngăn ngừa: Tránh dùng các sản phẩm này gần trán và đảm bảo rửa tay sạch sau khi thoa kem dưỡng tóc, sáp thơm cho tóc. Khi rửa mặt, hãy nhớ chà sạch cả vùng da gần trán, tóc mai - nơi có đường chân tóc (tất nhiên chỉ chà rửa nhẹ nhàng, nếu quá mạnh tay bạn có thể gây trầy xước và viêm nhiễm). Nếu đám mụn mọc lên trở thành vấn đề nghiêm trọng, hãy dùng nước hoa hồng hằng ngày xung quanh vùng chân tóc.

Mụn mọc ở má

Thủ phạm: Điện thoại hay tay bẩn. Bất cứ thứ gì chạm vào mặt bạn một lúc lâu cũng có thể truyền các chất bẩn gây tắc lỗ chân lông hay vi khuẩn tới da.

Cách ngăn ngừa: Làm sạch điện thoại của bạn với khăn kháng khuẩn hàng ngày và sử dụng một thiết bị không dùng tay nếu có thể (tai nghe, thiết bị bluetooth chẳng hạn). Luôn nhớ một điều: Đừng đưa tay lên mặt.

Mụn mọc quanh miệng

Thủ phạm: Chế độ ăn của bạn. Thức ăn có tính axit (có chanh hay giấm) có thể gây kích ứng da và viêm, trong khi dầu mỡ thừa từ thực phẩm chiên rán có thể làm bít lỗ chân lông. Khi đó, hệ quả là mụn có thể mọc quanh môi bạn.

Cách ngăn ngừa: Sử dụng khăn lau mặt sạch để lau hết những chất kích thích vô hình quanh miệng bạn sau khi ăn.

Mụn mọc trên ngực và lưng

Thủ phạm: Áo ngực hoặc áo phông quá chật. Vải cotton thấm mồ hôi và giữ chúng ở sát da bạn. Vì các vi khuẩn gây mụn phát triển tốt ở nơi ẩm, mặc quần áo cotton bó sát để tập thể dục có thể biến da bạn thành mảnh đất màu mỡ cho mụn, bác sĩ Zeichner nói.

Cách ngăn ngừa: Mặc những loại quần áo với chất liệu có tính bấc thấm ẩm (như hợp chất của polyester-spandex và vi sợi (chất như da lộn) khi bạn tập thể dục. Vì chúng thoát mồ hôi nhanh khỏi da, bạn sẽ ít bị nổi mụn, đặc biệt nếu bạn lười và mặc nguyên đồ tập suốt ngày.

Khi đã bị nổi mụn

Bác sĩ Zeichner nói, khi mụn đã nổi lên, bạn có thể sử dụng thuốc không cần kê đơn như kem benzoyl peroxide 2,5%, gel salicylic acid 2% và hydrocortisone 1% dạng kem để giảm viêm. Nếu bạn có làn da đặc biệt nhạy cảm hoặc dùng tất cả các cách trên đều thất bại, hãy đi khám để được điều trị theo đơn phù hợp.

*******

Blog Khám Bệnh Da Liễu

Đọc thêm

Chuyên gia da liễu nói về nguy cơ mắc bệnh khi đi bơi

Khi đi bơi, tiếp xúc nhiều với nước bể bơi lại có thể là nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh, nhất là với trẻ nhỏ.

Dưới đây là chia sẻ của Andrew Wright, giáo sư khoa da liễu tại Đại học Bradford (Anh).


Clo là một chất kích thích mạnh cho những ai có bệnh chàm. Hơn nữa, nó thực sự có thể gây hại cho trẻ con vì nó làm tăng nguy cơ trẻ bị hen suyễn lên gấp 6 lần.

Trong suốt 50 năm nay, các nhà khoa học ngày nay tin rằng hóa chất như clo từ hồ bơi và các hợp chất được tìm thấy trong sản phẩm làm sạch nước có thể là những tác nhân đằng sau việc tăng gấp năm lần nguy cơ dị ứng di truyền. Còn những phụ nữ mang bầu nếu tiếp xúc nhiều với các hóa chất này có thể làm thay đổi hệ thống miễn dịch của thai nhi làm cho trẻ nhạy cảm hơn với các bệnh như eczema, hen suyễn và sốt vào mùa hè... sau khi được sinh ra.

Trẻ sơ sinh có thể có nguy cơ đặc biệt đối với bệnh hen suyễn vì phổi của chúng vẫn đang phát triển và chúng có xu hướng nuốt nhiều nước trong khi bơi lội.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí British Journal of Sports Medicine, tìm thấy rằng hầu như tất cả những người tham gia nghiên cứu dành nhiều thời gian bơi lội đã bị viêm mô phổi. Điều này có thể có liên quan đến tiếp xúc với clo ở bể bơi.

Phải thừa nhận rằng, cần nghiên cứu thêm về mối liên kết tiềm năng này, nhưng đến phòng khám da liễu của tôi có rất nhiều người không thể đi bơi do hóa chất trong nước gây kích ứng da của họ một cách nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu muốn bể bơi được sạch sẽ và hợp vệ sinh, người ta phải dùng chất khử trùng mạnh để xử lý và diệt vi khuẩn.

Trong thực tế chúng ta có thể giải quyết vấn đề dường như không thể giải quyết này để giữ cho bể bơi sạch mà lại "thân thiện" với người bị bệnh eczema bằng cách thay thế hóa chất làm sạch truyền thống là clo và brôm bằng cách lọc ozone.



Ảnh minh họa

Hóa chất clo bình thường vẫn được dùng để khử trùng hồ bơi nhưng tác dụng phụ của nó là kết hợp với các mảnh vụn như da chết, vi khuẩn, nước tiểu, mồ hôi và cơ thể các loại dầu... ở bể bơi đã tạo thành các chất được gọi là chloramines. Chloramines kích thích mắt, mũi, da... 

Với lọc ozone, khí ozone - một dạng oxy - được bơm vào trong nước, nó phản ứng ngay lập tức với các chất gây ô nhiễm và chúng dễ dàng bị loại bỏ bởi quá trình lọc nước tiêu chuẩn mà không sản xuất ra chất gây khó chịu cho da.

Tuy nhiên, chỉ một số ít các bể bơi công cộng ở London và hai ở Yorkshire có hệ thống làm sạch cao cấp này. Mặc dù tôi đề cập đến các vấn đề về da nhưng những nỗ lực của tôi về vấn đề này vẫn không được quan tâm.

Đọc thêm

Mùa lạnh và những bệnh về da hay gặp phải

Vào mùa đông, nhiệt độ xuống thấp, không khí khô hành kèm gió thường tạo điều kiện cho một số bệnh về da dễ mắc và có xu hướng tăng lên.

1 .Viêm da cơ địa bàn tay, bàn chân

Dân gian quen gọi là á sừng, đây là bệnh hay gặp nhất. Đến thời tiết lạnh, da tay, chân có biểu hiện bị khô, khô, nứt nẻ, bong vảy, thường xuất hiện ở đầu ngón sau đó làn dần hết cả bàn. Bệnh nhân khó trong vận động như co duỗi ngón tay, làm việc, sinh hoạt khó khăn.

Có người vào mùa hè thì không sao nhưng cứ đến mùa lạnh, hanh khô lại bị. Ngoài ra, có trường hợp mùa hè cũng bị nhưng nhẹ, đến mùa đông thì nặng lên.

2.Viêm môi do lạnh

Da môi rất khác với da mặt và các phần da khác trên cơ thể, nó rất dễ bị khô, nứt. Nguyên nhân là do không khí ngoài trời khô, lạnh và liếm môi khi môi khô. Việc liếm môi không làm môi hết khô được, thậm chí nước bọt còn làm môi càng nứt nẻ hơn.

Vì thế, bạn đừng quên sử dụng kem dưỡng ẩm cho môi.

3.Viêm da tiếp xúc dị ứng do lạnh ở mặt

Hiện tượng này xảy ra ở một số người có cơ địa dị ứng với lạnh. Khi đi xe máy trong mùa đông mà không trùm kín mặt là ngay lập tức da mặt sẽ đỏ hồng lên, ngứa, khô, bong vảy nhẹ.

Không chỉ bị ở mặt, mà bất cứ phần cơ thể nào hở gặp lạnh như mu bàn tay cũng bị đỏ, ngứa.

4.Viêm da cơ địa chung

Người dân quen gọi là bệnh chàm, thường hay gặp vào mùa đông. Biểu hiện là tổn thương khô da chân, mặt, tróc vảy, đỏ. Yếu tố lạnh làm bệnh trở nặng hơn.

Bệnh có thể xuất hiện ở trẻ sơ sinh, đến 7-8 tuổi thường tự khỏi. Khi không khỏi bệnh chuyển thành viêm da cơ địa người lớn, thành mãn tính.

5.Phòng các bệnh về da trong mùa lạnh:

- Điều quan trọng đầu tiên là giữ ấm cơ thể.

- Thời tiết lạnh thường kèm theo hanh, khô nên bạn đừng quên sử dụng kem dưỡng làm ẩm da phù hợp với từng vị trí da: môi, mặt, tay, chân, cơ thể. Cần thiết thì bạn có thể đến bác sĩ để được tư vấn.

Trong trường hợp bôi kem dưỡng không hiệu quả thì nên kết hợp thuốc bôi đặc trị.

- Chế độ dinh dưỡng, ăn uống nhiều vitamin, khoáng chất.

- Chế độ sinh hoạt, làm việc, tránh tiếp xúc trực tiếp với chất tẩy rửa, xà phòng.

Đa phần những trường hợp bị nứt tay chân là phụ nữ, làm công việc nội trợ. Nguyên nhân một phần do hóa chất trong xà phòng, nước rửa bát... làm mất sự tiết chất nhờn của da, làm da bị tổn thương. Không phải tiếp xúc với xà phòng một lần là bị ngay mà cả quá trình dài, có người làm nội trợ 5-10 năm sau mới bị.

Vì thế, dù hiện giờ chị em chưa bị nứt nẻ tay thì cũng nên chú ý khi giặt quần áo hay rửa bát nên đi găng tay bảo vệ, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất. Những người đã bị nếu không đi găng tay thì da sẽ bị nứt, khô nặng hơn.

- Tắm nước ấm, không tắm nóng quá, dễ gây ngứa.

Nếu đã tuân thủ chế độ chăm sóc da đúng cách nhưng da vẫn không đỡ thì cần đến các phòng khám da liễu khám kịp thời.

Đọc thêm

Vẩy nến da đầu - căn bệnh mãn tính

Vảy nến da đầu là một dạng của bệnh vảy nến thể thông thường, một bệnh da mạn tính, thường gặp, tiến triển từng đợt, dai dẳng suốt đời, căn nguyên chưa rõ. Đến nay vẫn chưa có phương pháp nào chữa khỏi hoàn toàn bệnh vảy nến nói chung và bệnh vảy nến da đầu nói riêng.Tỷ lệ bệnh nhân vảy nến có thương tổn ở da đầu chiếm từ 70% – 80% trường hợp.

Chứng bệnh

Da đầu là vị trí suất hiện thương tổn sớm (khoảng 70% trường hợp) và thường bị tổn thương ở bệnh nhân bị bệnh vảy nến. Vùng da đầu cũng chỉ là một trong những vị trí xuất hiện của thương tổn vảy nến. Thương tổn vảy nến ở da đầu thường có khuynh hướng lan ra phía trước, ở trán tạo thành hình móng ngựa. Những trường hợp nặng, thương tổn lan rộng khắp da đầu và vảy da có thể bao phủ toàn bộ da đầu. Tóc ở thương tổn vảy nến vẫn mọc bình thường, xuyên qua các lớp vảy da kể cả những trường hợp bệnh nặng.
Thương tổn vảy nến ở da đầu có những đặc điểm chung giống như những thương tổn vảy nến ở vùng da nhẵn. Đó là những mảng dát đỏ giới hạn rõ với da lành, trên phủ nhiều vảy da màu trắng ngà dễ bong. Tuy nhiên, do da đầu có những đặc điểm riêng là vùng da mỡ, có tóc, hở ra ngoài, dễ nhạy cảm và dễ bị kích thích. Cho nên,  thương tổn vảy nến ở da đầu thường tồn tại dai dẳng hơn, vảy da được giữ lại lâu hơn tạo thành lớp dày gây ngứa, gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống sinh hoạt của người bệnh.
Chẩn đoán vảy nến ở da đầu thường dễ khi thương tổn điển hình hoặc thấy có kèm theo thương tổn vảy nến ở vị trí khác. Những trường hợp thương tổn mới xuất hiện, chỉ khu trú ở da đầu, giới hạn của thương tổn không rõ với da lành thì khó chẩn đoán xác định, dễ nhầm với bệnh chàm da mỡ, nấm da, cần phải làm sinh thiết để chẩn đoán mô bệnh học.

Cách điều trị

Có nhiều phương pháp điều trị bệnh vảy nến nói chung và vảy nến da đầu nói riêng. Theo quan điểm hiện nay, mục tiêu điều trị bệnh vảy nến da đầu là giải quyết sớm các triệu chứng và vấn đề thẩm mỹ. Các phương pháp điều trị vảy nến da đầu chủ yếu là điều trị tại chỗ bằng thuốc bôi hoặc chiếu tia cực tím (UVB), những trường hợp nặng có thể phối hợp với điều trị toàn thân. Tuy nhiên, điều trị vảy nến da đầu rất phức tạp vì tóc gây khó khăn cho việc bôi thuốc và cản trở tia cực tín tới da đầu. Ngày nay ngoài việc nghiên cứu tìm ra các phương pháp điều trị mới hiệu quả hơn thì người ta còn nghiên cứu cải tiến phương pháp bào chế để tạo ra các dạng chế phẩm mới (dạng gel, dạng kem…) dễ dùng, số lần bôi ít (ngày 1 lần), ít gây bết tóc, hoạt chất thuốc dễ ngấm vào thương tổn và tác dụng lâu, mang lại hiệu quả cao.
Khi bị bệnh vảy nến da đầu, để tránh những biến chứng và hạn những tác dụng không mong muốn, bệnh nhân cần được thày thuốc chuyên khoa khám và tư vấn điều trị. Tùy theo mức độ nặng của bệnh mà thày thuốc có thể lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp, hiệu quả. Bệnh nhân không nên tự điều trị hoặc điều trị bằng các thuốc không rõ nguồn gốc xuất sứ, không rõ thành phần, chưa được đánh giá tác dụng. Điều đó có thể gây nên những hậu quả đáng tiếc hoặc làm bệnh năng thêm.

Đọc thêm

Mùa đông cần đề phòng viêm da

PN - Viêm da dị ứng (VDDƯ) thường xảy ra trong mùa lạnh, bởi độ ẩm không khí thấp, da rất dễ bị hanh khô. Ngoài ra, việc sử dụng mỹ phẩm trang điểm, thuốc nhuộm tóc không phù hợp hoặc tiệc tùng, ăn uống nhiều dầu mỡ trong những ngày giáp Tết, cũng dễ gây dị ứng da.
Theo BS Bùi Nguyễn Phương Anh - Trung tâm điều trị và chăm sóc da Marianna, VDDƯ là từ chỉ chung một “nhóm bệnh” liên quan đến vấn đề dị ứng da như: viêm da tiếp xúc hay còn gọi là chàm tiếp xúc, kích ứng da, mề đay…

Các triệu chứng thường gặp nhất của VDDƯ là: da khô và ngứa, phát ban trên mặt, bên trong khuỷu tay, phía sau đầu gối, trên bàn tay và bàn chân.

VIÊM DA TIẾP XÚC

Bệnh viêm da tiếp xúc (VDTX) xảy ra ở nhiều lứa tuổi, tùy theo cơ địa, môi trường sống của mỗi người mà có thể bị VDTX với thành phần khác nhau.

VDTX là tình trạng da phản ứng khi tiếp xúc với các chất hoặc vật dụng có khả năng gây dị ứng. Biểu hiện là da bị viêm đỏ, chảy nước, sưng và ngứa nhiều tại chỗ tiếp xúc.

Có rất nhiều hóa chất có thể gây dị ứng da: chất nhuộm, xăng dầu, nhựa, cao su, thuốc sát trùng, chất tẩy, xà phòng, dầu thơm, dầu gội đầu, thuốc nhuộm tóc và các loại dây đeo (nữ trang, đồng hồ, mặt dây nịt...).

Tại vùng da bị tiếp xúc, xuất hiện triệu chứng ngứa, viêm đỏ, rỉ nước, phù nề, đặc biệt rất ngứa. Nếu bị nhiều lần, da thường dày lên do gãi, chà xát.

Nếu phản ứng da nặng, thường do hóa chất dùng trong công nghiệp, nông nghiệp, các dấu hiệu trên có thể xuất hiện rải rác toàn thân, đôi khi kèm theo nổi mề đay hoặc xuất hiện cơn hen phế quản ở người bị hen phế quản trước đó.

Cách xử trí: người bệnh phải lưu ý và thông tin đầy đủ để thầy thuốc tìm ra các hóa chất, vật dụng gây VDTX. Sau đó, không tiếp tục dùng sản phẩm, đồ dùng đã gây dị ứng.

- VDTX nhẹ: chỉ ngứa, rỉ nước vùng da nhỏ có thể bôi dung dịch milian, tím gentian, rửa thuốc tím hoặc kem corticoid nhẹ. Nhưng cần nhớ: nếu bôi trong ba ngày không bớt, phải đi khám, không được bôi thuốc nhiều lần và quá ba ngày. Ngoài ra, không được bôi các bột kháng sinh như penicilline, tetracyline... vào chỗ da ngứa, chảy nước.

- Trường hợp nặng hơn: ngứa lan rộng, phản ứng nhiều nơi, nên đến bác sĩ khám để được điều trị đúng cách.

KÍCH ỨNG DA

Thường gặp nhất là kích ứng da do mỹ phẩm. Da xuất hiện các triệu chứng cấp tính như nóng, đỏ, rát, châm chích, nổi hột nước, ngứa, gây những hệ quả kéo dài cho vùng da bị tổn thương như khô và yếu, mất sức đề kháng, mất nước. Làn da trở nên thô ráp, bong tróc, vùng da tổn thương loang rộng khiến sắc tố da trở nên sạm xỉn, tối màu, các mao mạch dưới da bị vỡ.

Vấn đề điều trị phụ thuộc vào việc xác định chất gây kích ứng, tạm dừng sử dụng chất gây kích ứng trong một thời gian. Có thể uống thêm các thuốc kháng histamine, corticoid liều thấp để giảm sưng viêm, giảm ngứa.

MỀ ĐAY

Mề đay (MÐ) là một phản ứng gây phù tại chỗ và ở ngoài da. MÐ có hình dạng không đều, kích thước cũng khác nhau: từ sẩn đỏ bằng đầu đũa đến nổi to từng mảng đỏ, sưng phù, luôn kèm theo triệu chứng ngứa. MÐ có thể nổi vào buổi sớm sau khi ngủ dậy, nổi lúc chiều tối hoặc cả ngày.

Vị trí thường nổi MÐ là thân mình, mông, đùi hoặc chỗ da bị bó chặt như lưng quần, áo ngực. Có dạng đặc biệt là MÐ nổi dưới da, thường làm phù mí mắt, phù môi, phù trong cổ họng. Loại MÐ này có thể đi kèm mệt, đau bụng, đôi khi gây khó thở, chết người.

Ðặc điểm của MÐ là xuất hiện từng cơn trong vài giờ rồi biến mất. Nếu kéo dài trong vài tuần là MÐ cấp tính, nếu bệnh trên sáu tuần là MÐ mạn tính.

MĐ gặp ở mọi lứa tuổi, từ sơ sinh, trẻ em đến người trưởng thành, tùy theo lứa tuổi mà thành phần gây dị ứng thay đổi.

Thành phần và nguyên nhân gây MĐ:

1. Thực phẩm, thức uống, gia vị: thức ăn hay bị “đổ thừa” nhất là đồ biển như: sò, nghêu, cua, ghẹ, cá biển; các loại sôcôla, sữa, bơ, phó mát; nhóm thực vật là dưa gang, dưa tây, cà chua, trái dâu, kể cả hành, tỏi. Tuy nhiên, cần nhớ rằng, thức ăn thông thường nhất, “lành nhất” cũng có thể gây bệnh.

2. Các chất phụ gia cũng là yếu tố quan trọng. Chúng có thể là chất tự nhiên như các loại men, con giấm hoặc chất hóa học dùng để bảo quản và nhuộm màu thực phẩm.

3. Thuốc men: có rất nhiều thứ thuốc có thể gây dị ứng và nổi MÐ. Ðáng kể nhất là penicilline rồi đến aspirine, sulfamides; các loại thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc trị đau nhức xương khớp, thuốc ngừa thai và nhiều loại khác.

4. Nhiễm trùng: các ổ nhiễm trùng, nhiễm nấm tiềm tàng thường gây bệnh MÐ mạn tính như viêm xoang, sâu răng, nhiễm trùng đường tiểu, đường hô hấp trên như viêm mũi - họng.

5. Các loại bụi nhà, bụi phấn hoa, bụi lông thú và các loại ký sinh trùng cũng là nguyên nhân của MÐ mạn tính.

6. Thay đổi nhiệt độ, áp lực cọ xát do quần áo chật bó cũng có thể làm nổi MÐ.

PHÒNG NGỪA

Tốt nhất là nên giữ cho da luôn có độ ẩm thích hợp, tránh tình trạng mất nước bằng cách uống đủ nước, dinh dưỡng hợp lý, tránh sử dụng mỹ phẩm, đồ trang sức lạ. Nếu cần có thể bổ sung một số kem làm ẩm da, nồng độ thuốc phải thích hợp với vùng da bị tổn thương. Chẳng hạn, nếu bị khô da ở mặt có thể dùng những loại dầu làm ẩm dành cho trẻ em; còn nếu nứt ở gót chân thì phải sử dụng các thuốc có nồng độ urê từ 20% trở lên (có kết hợp với axit lactic càng tốt). Trước đó, để chấm dứt tình trạng ngứa, bạn có thể thử dùng những thuốc chữa ngứa như benadryl, cholor-trimeton, tavist hay claritin…

Mùa lạnh nên giữ đủ ấm, khi ngứa nhiều thì nên đến bác sĩ để tìm nguyên nhân, không nên cố gãi hoặc chà xát da với rượu, chanh, dầu xanh… sẽ nổi sần, trầy xước da.

Đọc thêm

Mắc bệnh da liễu vì làm thợ làm đẹp

Các bác sĩ da liễu cảnh báo, hơn 1/2 số người làm nghề cắt tóc, làm móng tay mắc các bệnh ngoài da do công việc của họ gây ra.
Viêm da liễu, viêm da nấm có thể trở thành bệnh mãn tính dù chỉ bị nhiễm một lần. Viêm da nấm không thể chữa được nếu người bệnh thường xuyên tiếp xúc với hoá chất.

Nguyễn Thu Thuỷ, 19 tuổi, quê An Giang, học việc tại một tiệm cắt tóc ở đường Hoàng Hoa Thám, quận Bình Thạnh được hai năm, nói nghề này mang lại niềm vui cho mọi người, còn mình thì… xấu đi. Hai bàn tay của Thuỷ luôn khô tróc, sần sùi, nấm trắng do hằng ngày phải tiếp xúc với dầu gội đầu, thuốc nhuộm tóc và cả hoá chất sơn, vẽ móng tay, móng chân, đặc biệt hơn là bàn tay phải ngâm nước liên tục. “Vì nhà nghèo, chỉ học hết lớp bảy, nên chẳng biết làm nghề gì khác nên dù có viêm mũi, ho nhiều, da tay nấm cũng phải chịu đựng”, Thuỷ giải thích lý do chọn nghề. Thuỷ cho biết “khi nào chịu hết nổi mới đi bệnh viện Da liễu vì tốn tiền trong khi lương không đủ sống. Bác sĩ có dặn phải đeo khẩu trang và bao tay khi hành nghề nhưng như thế sẽ bị vướng, khó làm.
Những công việc tưởng chừng như nhẹ nhàng, đơn giản nhưng dễ mắc những căn bệnh khó chữa khỏi. Theo thống kê của bệnh viện Da liễu TP.HCM, số người bị bệnh viêm da do tiếp xúc, dị ứng đang ngày càng tăng lên. Nếu năm 2007, chỉ có 23.031 người bị viêm da do tiếp xúc dị ứng đến khám thì năm 2008 con số này tăng lên 31.415 người, đến 2009 thì hơn 40.000 người.
Theo BS Lý Hữu Đức, trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, bệnh viện Da liễu TP.HCM, bệnh viêm da dị ứng, hoặc nấm móng tay, da tay cách đây mười năm rất hiếm. Khi xã hội phát triển, nhu cầu làm đẹp tăng lên thì bệnh này phát triển theo, trong đó những thợ làm đẹp là nạn nhân trực tiếp vì họ ngại các dụng cụ bảo vệ. Nấm da tay, viêm da dị ứng, da khô nứt nẻ, lâu dần sinh ra chàm nứt bàn tay. Những người mắc bệnh này để lâu ngày rất khó chữa nếu không bỏ nghề.

Đọc thêm

lưu ý bệnh nội khoa biểu hiện qua da

Trong một số trường hợp, tình trạng da có thể cảnh báo sớm một số bệnh nội khoa trước khi chúng bắt đầu phát tác nặng hơn.

Cindy Owen – Bác sĩ da liễu, trợ lý giáo sư Khoa da liễu thuộc Đại học Louisville (Mỹ) – sẽ cung cấp cho bạn một số dấu hiệu về da giúp cảnh báo sớm các bệnh nội khoa nghiêm trọng. Điều này hết sức quan trọng trong việc tìm ra dấu hiệu bệnh sớm, đáp ứng nhu cầu chữa bệnh trước khi chúng phát triển trầm trọng hơn.

Trong một số trường hợp, tình trạng da có thể cảnh báo sớm một số bệnh nội khoa trước khi chúng bắt đầu phát tác nặng hơn.

Da Phát ban

Phát ban bất thường, phát ban không phải do dị ứng thuốc hoặc phát ban đi kèm với sốt, đau khớp, đau cơ, hoặc các triệu chứng khác có thể là dấu hiệu báo trước bệnh nội khoa hoặc nhiễm trùng.

- Viêm gan C: Phát ban trên mu bàn chân và cẳng chân, nếu không phải là phản ứng với thuốc trị nấm hoặc topical steroids (là loại steroid dùng tại chỗ cho tổn thương giảm nhanh nhưng chỉ giảm tạm thời), thì có thể đây là dấu hiệu nhiễm viêm gan C, hay còn gọi là hồng ban hoại tử đầu chi – một dấu hiệu đặc trưng của bệnh viêm gan.

Phát ban đi kèm sốt, đau khớp, đau cơ, có thể là dấu hiệu báo trước bệnh nội khoa hoặc nhiễm trùng. (ảnh minh họa)

- Hội chứng DRESS: Thông thường, phát ban có liên quan đến việc dị ứng thuốc mới. Tuy nhiên, cần theo dõi nghiêm ngặt vì phát ban rất có thể nặng hơn dẫn đến hội chứng gây nguy hiểm đến tính mạng có tên DRESS (Viết tắt của phản ứng thuốc phát ban kèm tăng bạch cầu ưa eosin và các triệu chứng toàn thân). Tình trạng bệnh kéo dài từ vài tuần, thậm chí đến vài tháng sau khi bắt đầu sử dụng một loại thuốc mới và rất khó chẩn đoán. Biểu hiện bệnh là phát ban da, kèm theo sốt, sưng hạch, tăng bạch cầu ưa eosin, bệnh lý hạch và có thể ảnh hưởng toàn thân bao gồm tổn thương gan, tim, thận, phổi và tuyến giáp. Bác sĩ Owen khuyên bạn nên tìm gặp bác sĩ da liễu ngay lập tức nếu có bất kỳ dấu hiệu DRESS nào.

Viêm da cơ có liên quan đến ung thư nội khoa, trong đó phổ biến nhất là ung thư buồng trứng.

- Ung thư: Viêm da cơ là bệnh viêm cơ với những thay đổi rõ rệt trên da và 20% có liên quan đến ung thư nội khoa, trong đó phổ biến nhất là ung thư buồng trứng. Dấu hiệu trên da bao gồm phát ban màu tím trên mí trên của mắt và trong các vùng da tiếp xúc với mặt trời, sưng vẩy trên các đốt ngón tay, mạch máu nổi lên trên các rìa móng tay, xướt da nghiêm trọng quanh rìa móng tay. Bác sĩ Owen lưu ý rằng, những dấu hiệu này nếu chỉ biểu hiện nhẹ thì sẽ được chẩn đoán viêm da, trước khi được xem xét đến ung thư giai đoạn sớm.

Da nổi mụn thịt, khối u

Bất kỳ một khối thịt mới nào xuất hiện trên da cũng đều được bác sĩ chuyên khoa xem xét kỹ bởi vì nguy cơ ung thư da ở đây rất cao. Thi thoảng, mụn thịt là dấu hiệu di căn của ung thư nội khoa. Ngoài ra, khối u trên da cũng tiên đoán cho bệnh nội khoa hoặc một số hội chứng di truyền khác. Ví như những khối u da màu vàng hoặc vàng sáp trên cánh tay, chân có thể chỉ ra hàm lượng chất béo trung tính cao, thường là dấu hiệu bệnh tiểu đường không tự chủ.

Sự thay đổi màu da

- Một ví dụ phổ biến nhất: Vàng da là dấu hiệu của bệnh viêm gan.

- Ngoài ra, vùng da sẫm màu trên các nếp nhăn, trên vùng da chịu nắng,trên khớp hay vết sẹo cũ có thể là dấu hiệu bệnh tuyến thương thân, chẳng hạn bênh Addison (một rối loạn hiếm gặp của tuyến thượng thận).

- Màu da sậm, có màu đồng thiết ở bệnh nhân đái tháo đường có thể là một dấu hiệu của khiếm khuyết di truyền trong sự trao đổi sắt dẫn đến suy gan, được biết đến với cái tên hemochromatosis - một rối loạn gây ra do cơ thể hấp thụ quá nhiều chất sắt từ chế độ ăn uống.

Thay đổi kết cấu da

Bất kỳ sự mềm hay xơ cứng da bất thường đều là dấu hiệu bệnh lý.

- Xơ cứng bì toàn thể (Systemic sclerosis) là một bệnh tự miễn, trong đó những dấu hiệu ban đầu là sưng, tiếp theo là xơ cứng da. Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, nó có thể dẫn đến xơ cứng cơ quan nội tạng như phổi hoặc tim.

Vàng da là dấu hiệu của bệnh viêm gan.

- Bệnh gai đen (Acanthosis nigricans): Biểu hiện bên ngoài bằng những mảng da màu nâu thẫm hoặc nâu xám ở các nếp của cơ thể như nách, cổ, bẹn, rốn, quanh hậu môn hoặc cơ quan sinh dục... Bệnh thường gặp ở người béo phì, nhưng đây nó còn có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường sớm hoặc thậm chí là ung thư một cơ quan nội tạng.

- Bệnh nhão da (cutis laxa): Bệnh mô liên kết da hiếm gặp khiến da trở nên thiếu đàn hồi và tạo thành những nếp chảy xệ, lão hóa. Đây còn có thể là dấu hiệu ung thư hạch hoặc đa u tuỷ và có thể liên quan tới bệnh mất tính đàn hồi của cơ quan nội tạng. Bác sĩ Owen lưu ý thêm nếu được chẩn đoán đúng, có thể làm chậm tiến triển của bệnh.

Lời khuyên của bác sĩ Owen:

Bác sĩ Owen khuyên bạn nên đến bác sĩ da liễu càng sớm càng tốt ngay khi phát hiện bất cứ dấu hiệu nào liên quan tới:

- Phát ban không kèm theo một nguyên nhân cụ thể.

- Phát ban không phải là phản ứng với bất cứ loại loại điều trị nào.

- Phát ban kèm sốt, đau cơ hoặc các triệu chứng bất thường khác.

Đọc thêm